Czym jest plik DSTV NC1? Format NC1 wyjaśniony

Co to jest plik NC1 (format DSTV)

Plik NC1 to plik tekstowy w formacie DSTV NC. DSTV oznacza Deutscher Stahlbau-Verband, czyli Niemieckie Stowarzyszenie Konstrukcji Stalowych, które opublikowało standard wymiany danych sterowanych numerycznie (NC) dla elementów stalowych. Każdy plik NC1 opisuje dokładnie jeden element – walcowany kształtownik stalowy lub blachę: jego materiał, wymiary, kontur, otwory, wycięcia i znakowanie.

Plik ma zwykle rozszerzenie .nc1 (starsze systemy używają także .nc), dlatego w konstrukcjach stalowych „plik DSTV”, „plik NC” i „plik NC1” oznaczają w praktyce to samo. To zwykły tekst, więc otworzy go każdy edytor tekstu – liczby nabierają jednak sensu dopiero po poznaniu struktury opisanej poniżej. Aby zobaczyć element zamiast liczb, można użyć darmowego NC1 Viewer.

Budowa pliku NC1: bloki

Plik NC1 to ciąg bloków. Każdy blok zaczyna się od dwuliterowego kodu w osobnym wierszu, po którym następują wiersze z danymi. Wiersze zaczynające się od ** są komentarzami.

ST – blok nagłówkowy

Pierwszym blokiem każdego pliku NC1 jest ST. Po wierszu ST i opcjonalnym wierszu komentarza następują wartości nagłówka, po jednej wartości w wierszu, w stałej kolejności. Wymiary podawane są w milimetrach, z kropką dziesiętną.

W przypadku profili innych niż dwuteowniki pola wymiarów są wypełniane zależnie od typu profilu; pola, które nie mają zastosowania, mają wartość zero.

Kody typów profili

Powierzchnie i współrzędne: v, o, u, h

Każdy kontur, otwór i znakowanie jest przypisany do powierzchni elementu za pomocą litery na początku wiersza:

X biegnie wzdłuż długości elementu od jego początku, Y – w poprzek powierzchni. Dla kątowników, ceowników, rur i blach standard określa, którą powierzchnię oznacza dana litera. Przeglądarka pokazuje wynik od razu; w NC1 Viewer można ponadto obrócić element wokół osi X, aby obejrzeć go od tyłu.

AK i IK – kontury zewnętrzny i wewnętrzny

AK to kontur zewnętrzny powierzchni: zamknięty wielokąt zadany punktami, z których każdy ma współrzędne X, Y i opcjonalnie promień naroża. Dla belki ciętej prosto jest to zwykły prostokąt; cięcia ukośne, podcięcia i wycięcia pojawiają się jako dodatkowe punkty.

IK to kontur wewnętrzny: zamknięte wycięcie wewnątrz powierzchni – okno, szczelina lub większy otwór. Element może mieć kilka bloków AK i IK, po jednym na powierzchnię i kontur. W blachach otwory przeznaczone do cięcia laserem lub plazmą bywają zapisywane jako okrągłe kontury IK zamiast otworów BO.

BO – otwory, otwory podłużne, pogłębienia i gwinty

Każdy wiersz BO opisuje jeden otwór: powierzchnię (v, o, u lub h), położenie X wzdłuż długości, położenie Y w poprzek powierzchni oraz średnicę. Kody literowe oznaczają otwory specjalne:

• s – pogłębienie;
• g – gwint;
• l – otwór podłużny (owalny), z dodatkowymi wartościami opisującymi wydłużenie.

Ponieważ otwory to ta część pliku NC1, z której wiertarka faktycznie korzysta, tabela otworów jest pierwszą rzeczą do sprawdzenia w przeglądarce.

SI, PU, KO i KA – znakowanie i gięcie

SI zawiera tekst znakowania: powierzchnię, X, Y, kąt obrotu, wysokość tekstu i sam tekst – zazwyczaj numer pozycji i inne oznaczenia. PU i KO to kontury znakujące (znakowanie proszkiem i punktakiem): linie nanoszone na powierzchnię, na przykład obrys elementu współpracującego, który zostanie przyspawany. KA opisuje linie gięcia blach giętych i elementów giętych.

Minimalny plik NC1, wiersz po wierszu

Ten uproszczony przykład opisuje cztery belki HEA200 o długości 2000 mm, z dwoma otworami i tekstem znakowania:

ST
** example.nc1
  1001
  D-12
  1
  B1
  S355J2
  4
  HEA200
  I
    2000.00
     190.00
     200.00
      10.00
       6.50
      18.00
      42.300
       1.140
       0.000
       0.000
       0.000
       0.000
AK
  v      0.00      0.00     0.00
      2000.00      0.00     0.00
      2000.00    190.00     0.00
         0.00    190.00     0.00
         0.00      0.00     0.00
BO
  v    150.00     95.00    22.00
  v   1850.00     95.00    22.00
SI
  v     50.00     30.00     0.00   15   B1
EN

• ST – zlecenie 1001, rysunek D-12, faza 1, numer pozycji B1, gatunek S355J2, ilość 4, profil HEA200 typu I, długość 2000 mm, wysokość 190 mm, stopka o szerokości 200 mm i grubości 10 mm, środnik 6,5 mm, promień 18 mm, 42,3 kg/m, 1,14 m²/m oraz cztery zerowe kąty cięcia (końce cięte prosto).
• AK – kontur powierzchni środnika (v): prostokąt 2000 × 190 mm, zamknięty przez powtórzenie pierwszego punktu.
• BO – dwa otwory Ø22 w środniku, 150 mm od każdego końca (X = 150 i 1850), pośrodku środnika (Y = 95).
• SI – tekst „B1” na środniku.
• EN – koniec pliku.

Kto tworzy pliki NC1 i jak powstają?

Plików NC1 nie tworzy się ręcznie. Są generowane z modelu 3D przez eksport NC w oprogramowaniu do detalowania i CAD dla konstrukcji stalowych, takim jak Tekla Structures, Advance Steel, SDS2, Bocad, HiCAD, StruCAD i ProSteel. DSTV potrafią eksportować także dodatki do innych programów CAD.

Jeśli dostępny jest tylko rysunek 2D w formacie DXF, plik NC1 utworzy z niego planowany CutForge Converter.

Kto odczytuje pliki NC1?

Pliki NC1 odczytują maszyny CNC do obróbki konstrukcji stalowych: wiertarki do belek, linie wiertarskie i pilarskie, maszyny do podcinania i cięcia profili oraz maszyny do wiercenia i cięcia blach – wielu producentów, na przykład Ficep, Voortman, Kaltenbach czy Peddinghaus. Oprogramowanie maszyny zamienia geometrię zapisaną w pliku na ścieżki narzędzia.

Pliki NC1 odczytuje też inne oprogramowanie: systemy planowania produkcji i rozkroju (nestingu) oraz narzędzia do planów cięcia, takie jak CutForge, który pobiera profile, długości i ilości bezpośrednio z plików. Są też przeglądarki, takie jak darmowy NC1 Viewer.

Jak otworzyć plik NC1 bez Tekla

1. Edytor tekstu. Notatnik lub dowolny inny edytor otworzy plik i pokaże jego strukturę – ale nie sam element.
2. Przeglądarka NC1 online (darmowa). Otwiera plik w przeglądarce i rysuje element: powierzchnie, otwory, wycięcia, nagłówek profilu i tabele – bez instalacji i rejestracji, a plik nie jest nigdzie wysyłany. Zob. NC1 Viewer online.
3. System, który utworzył plik. Tekla, Advance Steel i podobne programy potrafią go wyświetlić, ale do samego obejrzenia pliku NC1 nie są potrzebne.

Warianty i pułapki

• Format DSTV występuje w kilku wydaniach i nie każdy system zapisuje dokładnie ten sam dialekt – szczegóły nagłówka, wartości opcjonalne, liczba miejsc po przecinku. Restrykcyjne oprogramowanie maszyny może odrzucić plik, który przeglądarka wyświetla poprawnie, dlatego najpierw warto wyciąć element próbny.
• Otwory w blachach bywają zapisywane nie jako BO, lecz jako okrągłe kontury wewnętrzne (IK) – konwencja stosowana przy cięciu laserem i plazmą.
• Element narysowany od drugiej strony może na maszynie wyjść odbity lustrzanie. Przed cięciem należy porównać rysunek z NC1 z rysunkiem zlecenia.

NC1 a DXF: konwersja NC1 na DXF i DXF na NC1

DXF to ogólny format wymiany rysunków CAD 2D i 3D: linie, łuki, okręgi i tekst. Nie zna profili stalowych, gatunków ani powierzchni. Plik NC1 to opis elementu dla produkcji: oznaczenie profilu, gatunek, ilość, powierzchnie i otwory.

Konwersja NC1 do DXF (DSTV na DXF): darmowy NC1 Viewer online wyświetla pliki NC1 (desktopowy NC1 Viewer dla Windows także je mierzy i drukuje), ale nie zapisuje DXF. Eksport blach do DXF w skali 1:1 do cięcia laserem lub plazmą jest częścią planowanego programu CutForge Converter. Konwersja DXF do NC1: program musi rozpoznać na rysunku profil, powierzchnie i otwory – do tego również przeznaczony jest Converter.